You are here: હોમમા> વિવિધ વ્યંજન > ભારતીય વ્યંજન > મહારાષ્ટ્રીયન રેસિપિ | મરાઠી ફૂડ રેસિપિ | મહારાષ્ટ્રીયન વાનગીઓ | Maharashtrian recipes in Gujarati | > ઉપમા રેસીપી (રવા ઉપમા)

ઉપમા રેસીપી (રવા ઉપમા)

Viewed: 14178 times

Tarla Dalal • Updated : Jan 07, 2026

જો તમે સ્વાદિષ્ટ અને ઝડપી બ્રેકફાસ્ટની રેસીપી શોધી રહ્યા હો, જે 20 મિનિટથી પણ ઓછી સમયમાં તૈયાર થઈ જાય, તો ઉપમા – ક્વિક ઉપમાએક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. આ લોકપ્રિય દક્ષિણ ભારતીય બ્રેકફાસ્ટ આખા ભારતમાં પસંદ કરવામાં આવે છે કારણ કે તે બનાવવામાં સરળ છે અને તેમાં રોજિંદી સામગ્રી જેવી કે સૂજી (રવા) નો ઉપયોગ થાય છે. યોગ્ય રીતે શેકેલી સૂજી અને મસાલા-શાકભાજીના તડકાથી બનેલું આ બ્રેકફાસ્ટ ઉપમા હલકું, સ્વાદિષ્ટ અને પોષક હોય છે. વ્યસ્ત સવારમાં કે પરિવાર માટે નાસ્તા તરીકે આ સરળ ઉપમા રેસીપી ખૂબ જ ઉપયોગી છે.

કાળી લંબચોરસ પ્લેટમાં પીરસવામાં આવેલ પરંપરાગત ભારતીય ઉપમા, તાજી કોથમીરથી સજાવેલું.

0.0/5 stars 100% LIKED IT | 0 REVIEWS OK

ઉપમા રેસીપી (રવા ઉપમા)

Table of Content

About Upma, Quick Upma Recipe, Breakfast Upma

Ingredients

Methods

ઉપમા બનાવવાની રીત

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

સંબંધિત ઉપમા રેસીપી

ઉપમા બનાવવાની ટિપ્સ

Nutrient values

રેસીપી અને રીત
સારી ઉપમા રેસીપી નું રહસ્ય સૂજીને સારી રીતે શેકવામાં છે, જેથી રાંધ્યા પછી ગાંઠો ન પડે. શેકેલી સૂજી સાથે રાઈ, ઉડદ દાળ, કરી પત્તા અને લીલા મરચાં નો તડકો સ્વાદ વધારે છે. ત્યારબાદ ડુંગળી શેકવાથી મીઠાશ અને સરસ ટેક્સચર મળે છે. ગરમ પાણી અને મીઠું ઉમેરીને ધીમા તાપે સૂજીને રાંધવામાં આવે છે. છેલ્લે લીંબુનો રસ અને થોડું ખાંડ ઉમેરવાથી સ્વાદ સંતુલિત થાય છે.

પેરાગ્રાફ 3 – ટીપ્સ અને પીરસવાની રીત
બ્રેકફાસ્ટ ઉપમા ખૂબ જ લવચીક વાનગી છે – તમે તેમાં ગાજર, વટાણા અથવા બીન્સ જેવી શાકભાજી ઉમેરીને તેને વધુ પૌષ્ટિક બનાવી શકો છો. પાણી અને સૂજીનો પ્રમાણ બદલવાથી તમે ઉપમાને નરમ કે હલકું-ફુલકું બનાવી શકો છો. ગરમ ઉપમાને નાળિયેરની ચટણી, સાંભાર અથવા એક કપ ચા સાથે પીરસો અને દક્ષિણ ભારતીય સ્વાદનો આનંદ લો.

હું પરફેક્ટ રવો ઉપમા બનાવવા માટે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ ટિપ્સ શેર કરવા માંગુ છું. ઉપમાને સારી રીતે મિક્સ કરો અને મધ્યમ તાપ પર સતત હલાવતા 1 મિનિટથી વધુ સમય સુધી રાંધો નહીં. લીંબુ ઉમેર્યા પછી લાંબા સમય સુધી રાંધવાથી રવો ઉપમા કડવો બની શકે છે.

દક્ષિણ ભારતીય ભોજન ગમે છે, પછી ચોખા અને મૂંગ દાળ ઇડલી, કડુબુ, મોરુ મોરુ ઢોસા, પેસરટ્ટુ, ઉપ્પુ-ઉરુંદાઈ અને વેન પોંગલ જેવી અન્ય દક્ષિણ ભારતીય નાસ્તાની વાનગીઓ અજમાવો.

સામગ્રી

ઉપમા માટે

1 કપ રવો (સોજી) (rava / sooji)

1 1/2 ટેબલસ્પૂન તેલ ( oil )

1/2 ટીસ્પૂન રાઇ (mustard seeds ( rai / sarson)

1 ટીસ્પૂન અડદની દાળ (urad dal)

4 કડી પત્તો (curry leaves)

2 ચીરી પાડેલું લીલું મરચું (slit green chillies)

1/4 કપ સમારેલા કાંદા (chopped onions)

મીઠું (salt) , સ્વાદાનુસાર

2 ટીસ્પૂન લીંબુનો રસ (lemon juice)

2 ટીસ્પૂન સાકર (sugar)

ઉપમાને સજાવવા માટે

1 ટેબલસ્પૂન સમારેલી કોથમીર (chopped coriander)

વિધિ

ઉપમા બનાવવા માટે

ઉપમા બનાવવા માટે, કઢાંઈમાં રવો ગરમ કરો અને મધ્યમ તાપ પર વચ્ચે વચ્ચે હલાવતા રહી સુકુ ૪ થી ૫ મિનિટ સુધી શેકી લો. એક બાજુ રાખો.
કઢાંઈમાં તેલ ગરમ કરો અને તેમાં રાઈ ઉમેરો.
જ્યારે દાણા તતડવા માંડે, ત્યારે તેમાં અડદની દાળ, કડી પત્તા અને લીલા મરચા નાખી મધ્યમ તાપ પર થોડી સેકંડ માટે સાંતળી લો.
કાદાં ઉમેરો અને મધ્યમ તાપ પર ૧ થી ૨ મિનિટ માટે સાંતળી લો.
શેકેલા રવો, ૩ કપ ગરમ પાણી અને મીઠું નાખીને બરાબર મિક્સ કરી ઢાંકણથી ઢાકીને ધીમા તાપ પર થોડી થોડી વાર હલાવતા રહી ૩ થી ૪ મિનિટ સુઘી રાંધી લો.
લીંબુનો રસ અને સાકર નાંખો, સારી રીતે મિક્લ કરી દો અને મધ્યમ તાપ પર સતત હલાવતા રહી ૧ મિનિટ માટે રાંધી લો.
એક ગ્લાસ બાઉલમાં ઉપમા ભરો અને પ્લેટ પર ડિમોલ્ડ કરો.
કોથમીર વડે સજાવીને ઉપમાને તરત પીરસો.

ઉપમા રેસીપી (રવા ઉપમા) Video by Tarla Dalal

ઉપમા બનાવવાની રીત

1. ઉપમા બનાવવા માટે, એક કઢાઈ ગરમ કરો અને તેમાં રવો ઉમેરો.
2. મધ્યમ તાપ પર લગભગ 4 થી 5 મિનિટ રવો સૂકો શેકો, ક્યારેક ક્યારેક હલાવતા રહો. સોજી થોડો ગુલાબી રંગનો થાય ત્યારે ગેસ બંધ કરો.
3. શેકેલા રવાને પ્લેટમાં કાઢીને બાજુ પર રાખો. રવાને સંપૂર્ણ રીતે શેકતી વખતે તમને સુંદર સુગંધ આવશે. તમે મોટી માત્રામાં રવા શેકી શકો છો, તેને બરણીમાં સ્ટોર કરી શકો છો અને જ્યારે પણ તમે ઉપમા બનાવવા માંગો ત્યારે તેનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
4. બીજી કઢાઈમાં તેલ ગરમ કરો.
5. રાઈ ઉમેરો. તે મોટાભાગની દક્ષિણ ભારતીય વાનગીઓનો આવશ્યક ભાગ છે.
6. જ્યારે દાણા તતડવા માંડે ત્યારે કઢાઈમાં અડદની દાળ ઉમેરો.
7. આગળ, કઢી પત્તા ઉમેરો.
8. મસાલા માટે લીલા મરચાં ઉમેરો. ઉપમાનો સ્વાદ વધુ વધારવા માટે તમે સૂકા લાલ મરચાં અને બારીક સમારેલા આદુનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો. આ ટેમ્પરિંગને થોડી સેકન્ડ માટે મધ્યમ તાપ પર સાંતળો. ટેમ્પરિંગને બાળશો નહીં.
9. કાદાં ઉમેરો અને મધ્યમ તાપ પર ૧ થી ૨ મિનિટ સુધી સાંતળો. ડુંગળી ઉપમાને ઇચ્છિત ક્રન્ચ અને સ્વાદ આપે છે.
10. હવે, શેકેલો રવોને કઢાઈમાં ઉમેરવાનો સમય છે.
11. સ્વાદ પ્રમાણે મીઠું ઉમેરો.
12. રવોને રાંધવા માટે ૩ કપ ગરમ પાણી પણ ઉમેરો.
13. બધી સામગ્રીને સારી રીતે મિક્સ કરો અને ઢાંકણથી ઢાંકી દો. ધીમા તાપે લગભગ ૩ થી ૪ મિનિટ સુધી, ક્યારેક ક્યારેક હલાવતા રહો.
14. ઢાંકણ ખોલો અને ઇચ્છિત સૂક્ષ્મ ખાટાપણું માટે 2 ચમચી લીંબુનો રસ ઉમેરો.
15. સ્વાદને સંતુલિત કરવા માટે સાકર પણ ઉમેરો.
16. ઉપમાને સારી રીતે મિક્સ કરો અને મધ્યમ તાપ પર ૧ મિનિટથી વધુ સમય સુધી સતત હલાવતા રહો. લાંબા સમય સુધી રાંધ્યા પછી, લીંબુ ઉમેર્યા પછી તે કડવું બની શકે છે.
17. ૧ ચમચી બારીક સમારેલી કોથમીર (ધાણા) ઉમેરો.
18. વાટકીને હળવા હાથે ટેપ કરીને ઉપમા (ક્વિક ઉપમા રેસીપી) ને પ્લેટમાં કાઢી લો.
19. વાટકીને હળવા હાથે ટેપ કરીને ઉપમા (ક્વિક ઉપમા રેસીપી) ને પ્લેટમાં કાઢી લો.
20. કોથમીર વડે સજાવીને ઉપમાને તરત પીરસો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

1. ઉપમા શું છે?
ઉપમા એક લોકપ્રિય ભારતીય નાસ્તાનો વ્યંજન છે, જે મુખ્યત્વે રવો (સૂજી)થી બને છે. તેમાં મસાલા, ડુંગળી અને પાણી ઉમેરીને નરમ અને ફુલાવદાર બનાવવામાં આવે છે.

2. આ ઉપમા બનાવવા માટે કયા ઘટકો જોઈએ?
મુખ્ય ઘટકોમાં રવો, તેલ, રાઈ, ઉડદની દાળ, કઢીપત્તા, લીલા મરચાં, ડુંગળી, મીઠું, લીંબુનો રસ, ખાંડ અને સજાવટ માટે કોથમીર શામેલ છે.

3. તૈયાર કરવા અને રાંધવામાં કેટલો સમય લાગે છે?
આ રેસીપીમાં આશરે ૫ મિનિટ તૈયારીનો સમય અને ૧૨ મિનિટ રાંધવાનો સમય લાગે છે, એટલે કુલ સમય લગભગ ૧૭ મિનિટ થાય છે.

4. શું ઉપમાને વધુ હેલ્ધી બનાવી શકાય?
હા, તમે ગાજર, ફણસી, વટાણા, બટાકા અથવા ટામેટાં જેવી ઉકાળેલી શાકભાજી રવાના સાથે ઉમેરી શકો છો, જેથી ફાઈબર અને પોષણ વધે છે.

5. શું રવો શેકવો જરૂરી છે?
હા, રવાને મધ્યમ તાપે લગભગ ૪–૫ મિનિટ સુધી સૂકો શેકવામાં આવે છે. આથી સ્વાદ વધે છે અને ગાંઠો પડતી અટકે છે.

6. પાણી અને રવાના પ્રમાણ કેટલું રાખવું?
આ રેસીપી અનુસાર ૧ કપ રવા માટે અંદાજે ૩ કપ ગરમ પાણી લેવાય છે, જેથી ઉપમા સારી રીતે રંધાય.

7. લીંબુ અને ખાંડ શા માટે ઉમેરવામાં આવે છે?
લીંબુનો રસ હળવો ખાટો સ્વાદ આપે છે અને ખાંડ સ્વાદને સંતુલિત કરે છે. લીંબુ ઉમેર્યા પછી સારી રીતે હલાવો, પરંતુ વધારે રાંધશો નહીં, નહિ તો ઉપમા કડવું લાગી શકે.

8. શું ઉપમાના અલગ પ્રકાર બનાવી શકાય?
હા, રવા ઉપમા સિવાય તમે ઓટ્સ ઉપમા, સેવૈયા ઉપમા અથવા વેજિટેબલ ઉપમા જેવા અન્ય પ્રકાર પણ બનાવી શકો છો.

9. ઉપમા કેવી રીતે પીરસવો?
ઉપમા ગરમગરમ પીરસવો શ્રેષ્ઠ રહે છે. સામાન્ય રીતે તેને વાટકીમાં ઉંધી કરીને આકાર આપી, ઉપરથી તાજી કોથમીરથી સજાવી પીરસવામાં આવે છે. સાથે ચટણી અથવા સાંભાર આપી શકાય.

10. આ રેસીપીમાંથી કેટલા લોકો માટે ઉપમા બને છે?
આ ક્વિક ઉપમા રેસીપીમાંથી આશરે ૪ સર્વિંગ બને છે, જે પરિવારના નાસ્તા માટે યોગ્ય છે.

સંબંધિત ઉપમા રેસીપી

જો તમને આ ઉપમા રેસીપી ગમી હોય તો અન્ય વાનગીઓ પણ તપાસો જેમ કે:

ઉપમા બનાવવાની ટિપ્સ

1. રવો સારી રીતે શેકો

રવો (સૂજી)ને ધીમા તાપે સુગંધ આવે અને થોડો સુવર્ણ રંગ થાય ત્યાં સુધી સૂકો શેકો. આ ગાંઠો પડતી અટકાવે છે અને સ્વાદ વધારે છે.

2. ગરમ પાણીનો ઉપયોગ કરો

શેકેલા રવામાં હંમેશા ગરમ પાણી ઉમેરો. તે રવાને ઝડપથી પાણી શોષવામાં મદદ કરે છે અને ગાંઠો નથી પડતી.

3. પાણીનું પ્રમાણ સંતુલિત રાખો

૧ કપ રવા માટે અંદાજે ૩ કપ પાણી રાખો. વધુ પાણીથી ઉપમા ગળગળિયું થાય છે અને ઓછા પાણીથી સૂકું લાગે છે.

4. શાકભાજી ઉમેરો

ગાજર, વટાણા, બીન્સ અથવા બટાકા જેવી શાકભાજી ઉમેરવાથી પોષણ અને સ્વાદ બંને વધે છે.

5. લીંબુ યોગ્ય સમયે ઉમેરો

ઉપમા તૈયાર થયા પછી લીંબુનો રસ ઉમેરો અને તરત મિક્સ કરો. વહેલું ઉમેરવાથી ઉપમા થોડું કડવું લાગી શકે છે.

6. વધારાની સુગંધ માટે ઘી

અંતમાં એક ચમચી ઘી ઉમેરો (વૈકલ્પિક). તે સ્વાદ વધારશે અને ઉપમાને નરમ ટેક્સ્ચર આપશે.

7. લીંબુ પછી સતત હલાવો

લીંબુ ઉમેર્યા બાદ લગભગ એક મિનિટ સુધી સતત હલાવતા રહો, જેથી સ્વાદ સરખો ફેલાય અને ઉપમા હળવું અને ફૂલો રહે.

8. જાડા તળિયાવાળું વાસણ વાપરો

જાડા તળિયાવાળી કડાઈ અથવા પેન ગરમી સમાન રીતે ફેલાવે છે અને વઘારમાં દાણા કે દાળ બળતી અટકાવે છે.

9. વઘારમાં વધારાની વસ્તુઓ ઉમેરો

વઘારમાં ઉડદની દાળ, ચણા દાળ, કાજુ અથવા આદુ ઉમેરવાથી ટેક્સ્ચર અને સ્વાદ વધુ સારું બને છે.

10. તાજી સજાવટ કરો

પીરસતા પહેલાં તાજી કોથમીરથી સજાવો અને ચટણી સાથે અથવા વધારાના લીંબુના રસ સાથે ગરમગરમ પીરસો.

પ્લેટ દીઠ પોષક મૂલ્યો (સંક્ષિપ્ત)

ઊર્જા	192 કૅલ
પ્રોટીન	4.0 ગ્રામ
કાર્બોહાઇડ્રેટ	30.7 ગ્રામ
ફાઇબર	0.3 ગ્રામ
ચરબી	5.8 ગ્રામ
કોલેસ્ટ્રોલ	0 મિલિગ્રામ
સોડિયમ	8 મિલિગ્રામ